Multiple
Sclerose, afgekort MS, is een ziekte van het centrale zenuwstelsel
(Hersenen en Ruggenmerg). Het is een misverstand om te denken dat MS een
spierziekte is. MS kan wel verlamming van spieren tot gevolg hebben, maar het
blijft een aandoening van het centrale zenuwstelsel. Multipel betekent veelvuldig
en sclerose betekent verharding. MS is een chronische ziekte, dat wil
zeggen dat de ziekte niet meer overgaat. MS treft voornamelijk jonge mensen.
In Nederland lijden ca. 15.000 mensen aan MS. Ieder jaar komen daar zo'n 350
nieuwe patiënten bij. Opvallend is, dat MS vaker voorkomt in landen met een
gematigd klimaat zoals in de Noord-Europese landen, Noord-Amerika en Canada. Er
geldt echter ook een verhoogd risico op het krijgen van MS in landen waar de
meerderheid van de bevolking afkomstig is uit Noord-Europa, zoals in het geval
van Australië en Nieuw-Zeeland.
De leeftijd waarop de eerste ziekteverschijnselen zich voor doen ligt tussen het
twintigste en veertigste levensjaar. MS komt vaker voor bij vrouwen dan bij
mannen en begint bij vrouwen ook op een eerdere leeftijd. MS openbaart zich met
vage klachten zoals: vermoeidheid, plotseling slecht zien, krachtsverlies in
armen en benen en gevoelsstoornissen.
Een van de zaken die het leven met MS onzeker maken is het feit dat het verloop
van de ziekte moeilijk voorspelbaar is. Wat voor de een geldt, geldt vaak niet
voor de ander. Bij iedere persoon heeft MS zijn eigen kenmerken.
Er zijn patiënten die enkele malen problemen met hun gezichtsvermogen hebben
gehad, hiervan herstellen en hun verdere leven geen last meer hebben van de
aandoening. Daar staat tegenover dat er ook patiënten zijn die binnen enkele
jaren gebruik moeten maken van een rolstoel. De meeste MS patiënten hebben een
vorm hier tussenin. Naast de angst voor een typische MS aanval, wordt het
onvoorspelbare verloop door iedere MS patiënt als dreigend ervaren.
Het centrale zenuwstelsel kunt u zien als een telefooncentrale. Hier worden alle
verbindingen in het zenuwstelsel geregeld. Hier komen signalen van de
buitenwereld aan en wordt er op gereageerd. Als je bijvoorbeeld je hand verbrand
dan schiet er een pijnsignaal via je ruggenmerg naar je hersenen en van je
hersenen schiet er weer een signaal terug naar je hand waardoor je je hand
terugtrekt. Dit gebeurt allemaal razendsnel en u hoeft hier niet bij na te
denken.
Bij MS patiënten komt het signaal niet goed of helemaal niet over. Dit komt
door beschadigingen in de zo genoemde witte stof van het ruggenmerg. Deze witte
stof bevat zenuwbanen die de verbinding maken tussen het centrale zenuwstelsel
(ruggenmerg en de hersenen) en het perifere zenuwstelsel (de zenuwen in de armen
en benen). Deze beschadigingen worden littekens genoemd en ontstaan in de
isolatie laag van de zenuwbanen. Om elke zenuw ligt een laag cellen, deze laag
zorgt er voor dat het signaal dat de zenuw moet vervoeren niet verstoord word.
Deze laag heet de myeline schede. Als er een ontsteking is geweest in
deze myeline schede ontstaat er een litteken. Dit litteken zorgt voor storing
van het signaal. De plaats van het litteken is erg bepalend voor de klachten die
er ontstaan. Omdat de littekens overal in de witte stof kunnen ontstaan zijn de
klachten nogal verschillend. Ook is de plaats waar de littekens ontstaan niet te
voorspellen en dus ook het verloop van de ziekte niet.
Oorzaken
De oorzaak van deze ontstekingen in de myeline schede is nog niet bekend. Er
zijn wel een aantal theorieën. Een daarvan is dat de ontsteking wordt
veroorzaakt door een bacterie die alleen in een gematigd klimaat voorkomt.
Aangezien de ziekte het meest voorkomt in die delen van de wereld waar er zo'n
klimaat heerst is MS is volgens deze theorie absoluut niet Erfelijk.
Ondanks het grillige en onvoorspelbare verloop is MS toch te verdelen in vier
vormen. Deze vier vormen zijn:
- Benigne MS;
- de relapsing-remitting beloopsvorm;
- de secundaire beloopsvorm en
- de primaire beloopsvorm.
Ad 1)
Bengine oftewel de milde vorm van MS kent een lange periode zonder
aanvallen. Tussen de aanvallen kan soms wel tien jaar of meer zitten. Bij deze
vorm van MS komt dan ook geen ernstige invaliditeit voor. Ongeveer 10% van de
MS patiënten heeft deze milde vorm.
Ad 2) De relapsing-remitting beloopsvorm kenmerkt zich met aanvallen en
een herstelperiode. Dat wil zeggen dat de periode van aanvallen afgewisseld
wordt door, eenperiode van herstel. De beschadigde myeline die ontstaan is door
de aanval wordt bijna helemaal hersteld.
Aanvallen noemen we ook wel schub of exacerbatie. We spreken van een nieuwe
aanval wanneer nieuwe klachten ontstaan of de oude klachten weer toenemen.
Tevens moeten de klachten langer dan 24 uur aanwezig zijn en mag er geen sprake
zijn van koorts of een infectieziekte. Griep, verkoudheid e.d kunnen een nadelig
effect hebben op MS.
Door de verhoogde lichaamstemperatuur kan er een aanval ontstaan. Deze vorm kan
overgaan in de ernstigere secundaire progressieve beloopsvorm. Juist voor deze
groep MSpatiënten is het belangrijk dat ze snel aan de medicatie gaan dit kan
het ziekteproces met 30% vertragen. De komende jaren zullen er voor deze groep
patiënten meerdere mogelijkheden ontstaan. Deze vorm komt voor bij 40% van
alle mensen met MS
Ad 3) Secundaire beloopsvorm kenmerkt zich doordat het ziektebeeld geen
herstelmomenten meer heeft. De ziekte krijgt langzamerhand steeds zwaardere
kenmerken. Deze vorm komt bij 40% van de patiënten met MS voor.
Ad 4) De primaire beloopsvorm is de ergste vorm van MS. Hierbij zijn ook
geen momenten van herstel en is de ziekte van af de eerste aanval meteen zeer
progressief. Mensen die op latere leeftijd de eerste symptomen van MS krijgen
lijden vaak aan de primaire progressieve beloopsvorm. Deze vorm komt bij 10% van
de mensen met MS voor.
Het stellen van de juiste diagnose is een groot probleem bij MS. Omdat de toch
al vage begin verschijnselen ook weer grotendeels over kunnen gaan is het voor
de huisarts vaak niet voor de hand liggend om meteen aan MS te denken. Ook al
word er gedacht aan MS dan is het voor de neuroloog ook moeilijk om met 100%
zekerheid de ziekte vast te stellen. Een MRI-scan biedt hier voor de nieuwste en
beste mogelijkheden.
Klachten
De volgende klachten en verschijnselen kunnen bij MS ontstaan:
Motoriek: krachtsverlies, spasticiteit, krampen, stijfheid;
Sensibiliteit: tintelingen, prikkelingen, doofheid, pijnaanvallen,
gevoelsstoornissen zoals koude voeten, spierpijn;
Coördinatie: trémoren, spraakstoornis, duizeligheid, draaiduizeligheid;
Hersenstam: zenuwpijn, gevoelsstoornis in het gezicht;
Gezichtsvermogen: zenuwontsteking aan een of beide ogen, oogsiddering,
dubbelzien;
Blaas: toegenomen aandrang, achterblijven van urine, incontinentie;
Seksueel: libidoverlies, impotentie, genitale pijn, vermindering van het
gevoel;
Darmen: obstipatie, incontinentie;
Moeheid: moeheid in rust, snelle vermoeibaarheid;
Cognitie: geheugenstoornissen, Concentratiestoornissen;
Bezoek voor meer informatie over MS ook eens de website van Stichting MS Projecten www.msprojecten.nl
|
 |
